《論語》

吾誰欺?欺天乎(子罕第九章第十二節)

[譯:我欺哄誰呢?欺哄上天嗎?]

Ego quem possum fallere? Fallamne Coelum?

 

危邦不入,亂不居(泰伯第八章第十三節)

[譯:不進入危險的國家,不居住禍亂的國家]

In periclitans regnum no ingreditur; in perturbato regno non manet

 

非禮勿視非禮勿聽(顏淵第十二章第一節)

[:不合禮的事不看,不合禮的話不聽]

Non honeste nihil aspicias, non honeste nihil audias

 

不為酒困(子罕第九章第十六節)

[:不被酒所困擾]

Non fieri vino obrutum

 

有朋自遠方來,不亦樂乎(學而第一章第一節)

[:有志同道合的人從遠處來,不也快樂嗎?]

Si sint pares, qui ex remotis locis veniant, nonne quidem laetatur?

 

君子食無求飽,居無求安(學而第一章第十四節)

[:君子,吃食不要求飽足,居住不要求舒適]

Vir studiosus virtutis qui comedens non quaerit saturitatem, qui habitans non quaerit commoda

 

知之為知之,不知為不知,是知也(為政第二章第十七節)

[:知道就是知道,不知道就是不知道,這就是聰明智慧]

Quod scis, existimes te scire illud; quod nescis, existimes te nescire:hoc est scire

 

知我者其天乎?(憲問第十四章第三十五節)

[:知道我的,只是天罷]

Quod novit me, illud nonne est Coelum?

 

己所不欲,勿施於人(顏淵第十二章第二節)

[:自己所不喜歡的事物,就不強加於別人]

Ipse quod non vis (ut alii tibi faciant), ne facias aliis hominibus.

 

 

三軍可奪師也,匹夫不可奪志也(子罕第九章第二十六節)

[:一國軍隊,可以使它喪失主帥;一個男子漢,卻不能強迫他放棄主張]

Tribus legionibus potest eripi dux; privato homini non potest adimi voluntas firma (recte agendi).

 

小子鳴鼓而攻之可也(先進第十一章第十七節)

[:你們學生很可以大張旗鼓地來攻擊他]

Filioli mei, vos pulsare tympanum (ad ejus culpam pronuntiandam), et impugnare eum, decet.

 

由也升堂矣!未入於室也 (先進第十一章第十五節)

[:由麼,學問已經不錯了,只是還不夠精深罷了]

Iou jam ascendit ad templum (sapientiae), at nondum introivit in penetralia.

 

吾聞其語矣,未見其人也(李氏第十六第十一節)

[:我聽過這樣的話,卻沒有見過這樣的人]

Ego audivi ejusmodi praeceptum (ab antiquis prolatum), nondum vidi ejusmodi viros.

 

朝聞道,夕死可(里仁第四章第八節)

[:早晨得知真理,要我當晚死去,都可以]

Qui mane intellexit rectam agenda rationem, vespere mori decet(potest mori contentus).

 

往者不可,來者猶可追(衛子第十八章第五節)

[:過去的不能再挽回,未來的還可不再著迷]

Praeterita non possunt monitis inhiberi; futura vero etiamnum possunt praeverti. 

 

《孟子》

 

良人者,所仰望而終身也(离婁第三十三章)

[:丈夫,是我們仰望而身倚靠的人]

Maritus in quo spem nostram posueramus in totam vitam

 

天下大悅而將歸己,天下悅而歸己,猶草芥也(婁上第二十八章)

[:天下的人都很悅服自己,而且將歸附自己,把這一切看成草芥一樣]

Dum totum imperium valde gauderet et jam pararet adire ad eum, habere totius imperii gaudium et concursum ad eum pro palea et festuca

 

 

無是非之心,非人也(公孫第六章)

[:如果沒有是非之心,簡直不是個人]

Eum qui non haberet probantem bona et reprobantem mala animum, non esse hominem.

 

我欲中國而授孟子室(公孫第十章)

[:我想在臨淄城中給孟子一幢房屋]

Ego velim in medio regno meo dare Mencio domum.

 

不遠千里而來(梁惠王上第一章)

[:不辭千里長途的辛苦前來]

Senior, non longius duxisti mille stadiorum iter, quam ut venires.

 

知命者,不立乎巖墻之下(盡心上第二章)

[:懂得命運的人不站在有傾倒危險的牆壁之下]

Qui recte intelligit coelestem providentiam, non stat ad ruinosi parietis imum.

 

昔者辭以病(公孫第二章)(p.383:公孫第二章)

[:昨天託辭有病謝絕王的召見]

Heri te excusasti propter morbum.

 

二者不可得兼(告子上第十章)

[:兩者不能並有]

Utrum-que nequeam adipisci simul.

 

仲子所居之室,伯夷之所築(滕文公下第十章)

[:他所住的房屋,是像伯夷那樣廉潔的人所建築的呢?]

Tchoung tzeu quam habitat domus, estne Pe i quam exstruxit

 

民為貴、社稷次之、君為輕(盡心下第十四章))

[:百姓最為重要,土之神為次,君主為輕]

In regno populus est maximi momenti; terrae frugumque tutelares spiritus secundi sunt ab illo; princes est minoris momenti.

 

孔子登東山而小魯,登太山而小天下(盡心上第二十四章)

[:孔子上了東山,便覺得魯國小了;上了泰山,便覺得天下也不大了]

Confucius quum ascenderet in orientalem montem, tunc parvum videbat Lou regnum; quum ascenderet in T’ai montem, jam parvum videbat imperium.

 

X   X   X

吃了飯以後,我們去了看電影。(先過)
吃了飯以後,我們要去看電影。(將過)
 
修理得好     
-----修理結果良好 
能願式-----能修理好 
 
 
白居易《賣炭翁》
賣炭翁,伐薪燒炭南山中。
滿面塵灰煙火色,兩鬢蒼指黑
賣炭得錢何所營?身上衣裳口中食
可憐身上衣正單,心憂炭價願天寒。
 
夜來城外一尺雪,曉駕炭車輾冰轍。
牛困人日已高,市南門外泥中歇
 
翩翩兩騎來是誰?黃衣使者白衫兒
手把文書口稱敕,回車叱牛牽向北。
一車炭,千余斤,宮使驅將惜不得。
半匹紅紗一丈綾,向牛頭充炭值。白居易《賣炭翁》

 (新樂府詩3)